Neden Pazarlama Danışmanı ile Çalışayım?

İşletme sahipleri işlerini büyük emeklerle ve belli bir hedefle kuruyorlar. Müşterilerine en iyi değeri üretmek, yenilikler getirmek, para kazanmak ve uzun süreli var olabilmek için canla başla çalışıyorlar. İşini büyütmek için harcadıkları bu uzun yolda pek çok şeyle mücadele etmek zorunda kalıyorlar.

Mücadele ettikleri alanlardan biri de pazarlama oluyor genellikle. Pazarlama işlerini karlı bir şekilde büyütmeleri için vazgeçemeyecekleri bir fonksiyon. Ancak bu süreçte pazarlama mücadele edilen bir alana dönüşebiliyor.

Belki sizin de pazarlama ile olan ilişkiniz bu şekilde ya da başka sorunlar yaşıyorsunuz.

pazarlama_danismani

İster yeni bir girişimci olun, ister küçük bir işletme sahibi, isterseniz de orta ölçekli bir işletme sahibi. Bir pazarlama danışmanının veya marka danışmanının, işletmenize katkı sağlayabileceği pek çok önemli konu var. Özetle söylemem gerekirse, bir danışman ile çalıştığınızda hedeflerinize daha hızlı ve daha düşük maliyetle ulaşabilir, işinizi karlı bir şekilde büyütebilirsiniz.

Peki bu nasıl olacak? Aşağıdaki durumlardan biri veya birkaçı size tanıdık geliyorsa bir danışman ile çalışmanızın vaktidir:

  • Doğru ve etkin bir pazarlama stratejisi kurmak ve uygulamak işletmenizin karlı büyümesinin anahtarı. Siz günlük operasyonlarla uğraşırken, stratejilerinizi günün şartlarına uyarlamakta zorlanabilirsiniz.

Pazarlamaya dair gerekli olan her şeyi yaptığınızı düşünüyorsunuz. Ancak istediğiniz satışlara ve karlılığa ulaşamıyorsunuz? Acaba bir şeyleri yanlış mı yapıyorsunuz?

Bu noktada pazarlama danışmanı bilgisi ve deneyimi ile dışarıdan bir göz olarak yepyeni bir bakış açısı getirip, doğru stratejilerin oluşturulması ve uygulanmasında size destek olur.

  • Pazarlama danışmanı, teknolojiyi, sektörel gelişmeleri ve dünyadaki trendleri yakından takip eder. Siz günlük yoğunluğunuzda bu gelişmeleri takip etmede zorluklar yaşayabilirsiniz. Danışman işinin bir parçası olarak takip ettiği bu bilgileri, deneyimleri ile birleştirerek işletmenize katkı sağlar.
  • Pazarlama alanında yeterli bilgiye sahip olmayabilirsiniz. Bilgisayar mühendisi olduğunuzu düşünün. Bir yazılım firmanız var. Pazarlama bilginiz bilgisayar bilginiz kadar iyi ve yeterli olmayabilir. O zaman okuduklarınızdan, gördüklerinizden, duyduklarınızdan yola çıkarak pazarlama faaliyetlerini gerçekleştireceksiniz.

Bir anlamda deneme-yanılma ile sonuç almaya çalışacaksınız. Bu zaman kaybı değil mi? İstediğiniz satışlara ve kara da ulaşamadığınızı düşünün. Bu da para kaybı değil mi?

Oysa konunun uzmanı bir danışmanla çalışırsanız, evet ona bir para ödeyeceksiniz ama kurduğu strateji ile pazarlama bütçenizi doğru yere harcayacak, istediğiniz sonuçlara daha kısa sürede ulaşabileceksiniz.

  • İşleriniz hızla büyüyor diyelim. Siz işin her alanına yetişmeye çalışıyorsunuz. Bir taraftan da pazarlama aktivitelerinizi yoğun olarak sürdürüyorsunuz. Bir pazarlama departmanınız da yok. Ancak pazarlama işlerini de yapacağım derken, günlük operasyonlarla yeterince ilgilenemiyorsunuz. Bu durumdaysanız, bir pazarlama danışmanı şirketinizin pazarlama faaliyetlerini  uzman bir kişi olarak kendisi veya ekibiyle birlikte sizin yerinize yürütebilir.
  • Yürüyen bir işiniz var. Pazarlama ekibiniz de kurulu. Ancak ekibinizin bazı konularda bilgi eksiği olabilir ya da ekibiniz bazı temel konularda bir desteğe ihtiyaç duyabilir. Bu noktada pazarlama danışmanının ekibe özel vereceği eğitimler işletme için önemli katkılar sağlar.
  • İşiniz büyürken pazarlama konusunda uzman ve deneyimli bir kişiyi istihdam edebilirsiniz. Ancak bu sizin için maliyetli olabilir. Bunun yerine az deneyimli, günlük operasyonları yönetecek bir kişiyi istihdam etmeyi tercih edebilirsiniz. Bu kişi de doğru stratejilerin kurulmasında yeterli olmayabilir.

Böyle bir durumda, belli bir süre için bir pazarlama danışmanı ile çalışabilirsiniz. Böylece doğru stratejilerin hayata geçmesini sağlarsınız. Yine danışmandan zaman zaman stratejilerin doğru uygulanıp uygulanmadığı konusunda destek alabilirsiniz.

 

Pazarlama ve Marka Danışmanı Ne İş Yapar?

Pazarlama danışmanı, işletmenizin karlı olarak büyümesi ve rekabet avantajı sağlamasında size uygun çözümler sunar, bilgi ve deneyimini paylaşır.

Karlı bir büyüme ve rekabet avantajı sağlamanız için, yaratıcı ve etkin pazarlama stratejilerinin oluşturulması, uygulanması ve kontrolünde sizin yol arkadaşınız olur.

Aslında bir pazarlama danışmanı, işletmenizin pazarlama bütçesinin doğru şekilde kullanılmasını sağlar, size zaman ve para kazandırır.

Marka danışmanı ne yapar peki?

Ben pazarlama danışmanını ve marka danışmanını ayrı kişiler olarak düşünemiyorum. Pazarlama faaliyetleri markalaşma faaliyetlerini de kapsıyor. Pazarlama stratejisi belirlenmeden markalaşmak mümkün değil. Yani marka stratejisi de pazarlama stratejisinin ayrılmaz bir parçası. Bu durumda marka danışmanının pazarlama danışmanı ile benzer sorumluluklara sahip olduğunu düşünüyorum.

pazarlama-marka-danismani

 

Pazarlama ve marka danışmanı aşağıdaki konularda size hizmet verebilir:

  • Stratejilerin oluşturulması
    • Mevcut durum analizi
    • Problem olan ve/veya iyileştirilmesi gereken noktaların tespiti
    • Pazarlama ve marka stratejilerinin belirlenmesi
    • Stratejiye uygun, uygulanabilir eylem planlarının yapılması
    • Pazarlama faaliyetlerinin takip ve kontrolü
  • Pazarlama organizasyonu
    • Pazarlama ekibi olmayan işletmelerde;
      • Pazarlama süreçlerinin tasarımı
      • Pazarlama ekibinin kurulması ve ekibin eğitimi
      • Pazarlama stratejilerinin belirlenmesi, uygulanması ve kontrolünde uzman desteği
    • Pazarlama ekibi olmayan işletmelerde
      • Kendisi veya ekibi ile birlikte pazarlama departmanı gibi hizmet verme
    • Yeni marka yaratılması
      • Ürün geliştirme aşaması
      • Marka kimliği oluşturma
      • Marka stratejisi belirleme
      • Ürünün pazara sunulmaya hazır hale getirilmesi
    • Konumlandırma
      • Marka ve ürünün farklılaşmasını ve rekabet avantajı yaratmasını sağlayacak konumlandırma stratejisinin belirlenmesi
    • Ürün/Marka portföyü stratejisi
    • Marka ismi bulunması
    • Eğitim

Bu hizmetler danışmanla daha uzun süreli çalışma gerektirir. Danışman, bu uzun süreli çalışmaların yanında sadece proje bazlı olarak da size hizmet verebilir.

Pazarlama/marka danışmanının proje bazlı çalışabileceği konular aşağıdaki gibi olabilir:

  • Pazarlama durum analizi
  • Pazarlama planı hazırlama
  • Ürün lansman projeleri
  • Kurumsal kimlik oluşturma
  • Kurumsal iletişim
  • Ambalaj tasarımları
  • Yeni ürün geliştirme süreci
  • Pazar araştırması
  • Marka durum analizi
  • Marka konumlandırma
  • Marka kimliği oluşturma
  • Marka ismi bulma
  • Marka iletişim stratejisi oluşturma
  • Pazarlama iletişimi
  • Marka yönetim organizasyonu kurma
  • Ajans seçimi, brief verme, kreatif ve medya planlama süreçlerinin yönetimi
  • Etkinlik planlama

 “Tüm bunları işletmemde ben de yapabilirim. Neden bir danışmanla çalışayım ki?”

Bu soru aklınızı kurcalamaya başladıysa, yanıtı sonraki yazımda.

Markanın Yakın Tarihi

Bir önceki yazımda, markanın tarih öncesi çağlara uzanan tarihine 1860’lara dek bakmıştık.

Bu tarihten sonra markalaşmada farklı bir döneme girildi; markalaşma firmalar için gittikçe önem kazanmaya başladı.

Amerikan iç savaşından sonra, ulaşım ve iletişim ağlarında yaşanan gelişmeler, üretim proseslerinde sağlanan iyileşmeler, daha kaliteli ürünlerin hızlı ve yüksek miktarlarda üretilmesini sağladı. Reklamın önemi anlaşıldı. Populasyon artışı ve sanayileşme hayat kalitesinin artmasına, dolayısıyla tüketim harcamalarının artmasına neden oldu.

Üretici markaları ile paketli ürünler satılmaya başladı. Reklam kampanyaları, numune dağıtımı, broşür, promosyon kampanyaları, raf düzenlemeleri gibi pazarlama çalışmaları yapılmaya başlandı. Üretim, promosyon, kişisel satış ve pazarlama alanlarında yeni teknikler kullanıldı.

Resim1

Ekonomik Buhran döneminde tüketicilerin fiyat duyarlılığı arttı. Perakendeciler, iyi performans göstermeyen markaları satmamaya başladı. Reklamlara güven azaldı. Bunun sonucunda üreticiler, sloganın ötesinde tüketicilere ürünü neden almalarına dair spesifik fayda/neden sunmak zorunda kaldı. P&G “marka yönetim sistemi”ni oluşturdu.

Resim2

I. Dünya Savaşı sonrasında kaliteli mallara olan ihtiyaç arttıkça, satışlar artmaya başladı. Kişisel gelir artarken, yeniliklere açık olan orta sınıf büyümeye başladı. Firmalar marka yönetim sistemlerini kurmaya başladı.

Resim3

80’li yıllara gelindiğinde rekabet hızla arttı. Ürün seçenekleri çoğaldı. Artık markaların farklılaşması gerekiyordu. Bunun için markaların tüketicinin zihninde bir “değer algısı” oluşturma dönemi başladı.

cola

Günümüzde ise artık tüketici kendisiyle bir bağ kurmayan markayı satın almıyor. Satın alma sürecinde aklıyla, duygularıyla bütünüyle yer almak istiyor. Artık markalar tüketicilere bir deneyim sunmak, bir hikaye anlatmak zorunda. Yeni dönem deneyim ve duygular üstüne kurulu.

Sadece ürünleri ayırt etmek gibi basit bir amaçla başlayan markanın bugün geldiği nokta işte bu…

starbucks

Markanın Kökleri Antik Çağlara Uzanıyor

Marka insanlık tarihi boyunca hep hayatımızda olan bir kavram. Markanın kökeninin, köylülerin meralarda sığırlarını birbirinden ayırt etmek için damgalamasına dayandığı söylense de aslında tarihi çok eskilere, tarih öncesi zamanlara dayanıyor.

Tarihin her döneminde marka, temelde ürünleri ve malları birbirinden ayırmak ve alıcıların ürünleri kolaylıkla tanıyabilmesi için ayırt edici bir işaret olarak kullanılmış.

Antik dönemlerde çömlekçilik ve taşçılık alanındaki el yapımı malların üstüne (çömlekler, kandiller vb) malların kaynağını belli etmek için işaretler uygulanmış. Döneme ait kaynaklardan, alıcıların ürünlerin üzerinde kalite garantisi olarak bu işaretleri aradığı, kusurlu ürün üretenlerin de bu işaretlerden tespit edilip, cezalandırıldığını öğreniyoruz.

Ayırt edici işaretler Çin porselenlerinde, Antik Yunan ve Roma’dan çıkarılan toprak kaplarda ve Hint mallarında da görülüyor.
marka-kokler3

 

Roma döneminde bu işaretlerin yani markaların yoğun olarak kullanıldığı bir ekonominin varlığına dair kanıtlar bulunmuş. Latince metinlerde peynir, ekmek, şarap, lamba, ilaç ve cam kaplara ait 6000 markanın varlığından bahsediliyor ve bu markaların resim, hayvan, arı, aslan ve kalp şeklinde olduğu söyleniyor. Bu markaların günümüz markalarıyla benzerlikleri olduğu görülüyor.

Pompei kalıntılarında bulunan ekmeğin üzerinde, üreten fırıncıyı, fiyatını, hedeflenen alıcıları belirttiği düşünülen işaretlere rastlanmış.

marka_kokleri

Orta Çağ’da basım evleri, esnaf toplulukları belli işaretler kullanmış. Kağıtlara filigranlar yapılmış. Ekmeklerin üstüne işaretler konmuş. Bu işaretler alıcıları iyi mallara çektiği gibi, düşük kaliteli malların da ifşasında etkili olmuş.

1266’da İngiltere’de çıkan bir kanunla, fırıncılara ürettikleri her ekmeğin üstüne kendi işaretlerini koyma zorunluluğu getirilmiş. Sarraflarla gümüşçülere de aynı zorunluluk gelmiş.

Marka tescilinin temeli, 19. yy’da Fransa ve İngiltere’de ürünler üzerine konan işaretlerin yani markaların koruma altına alınmasıyla atılmış. 1876’da koruma altına alınan Bass Ale İngiltere’nin ilk ticari markası.

marka_kokler

Avrupalılar Amerika’ya yerleşirken markalama uygulamalarını da taşımaya başlamış.

Patentli ilaç üreticileri ile tütün üreticileri, Amerika’nın ilk marka kullanıcıları. Bu üreticiler, ürünlerinin tercih edilmesi için, ürünleri küçük şişelerde paketlemiş, üstlerine farklı etiketler koymuş ve yoğun promosyonlarla ürünlerini satmaya çalışmış.

Tütün üreticileri balyalar halinde sattıkları tütünleri, 1800’lerin başında etiketlerle satmaya başlamış. Etiketlerde genelde kendi isimlerini kullanmışlar (Smith’s Plug vb). 1850’lere gelindiğinde daha yaratıcı isimler bulmaya başlamışlar. Rock Candy, Wedding Cake gibi. Ve isimlendirmenin ürünün satışlarını kolaylaştırdığını görmüşler 1860’larda ise ürünlerini küçük paketler halince doğrudan tüketiciye satmaya başlamışlar. Çekici paketlerin önemi anlaşılmış ve resimli etiketler, semboller, süslemeler paketler üzerinde yer almaya başlamış.

Markalamanın tarihi kökleri kısaca böyle. Ancak günümüz modern pazarlama anlayışını şekillendiren, Amerikalılar’ın markaya bakış açıları olmuş. Marka yönetiminin temeli bir Amerikan şirketi olan Procter & Gamble tarafından oluşturulmuş. Bu nedenle 1860’tan sonraki döneme, Amerika marka tarihi üzerinden bakmak gerek. Bu konuyu başka bir yazıda ele alacağım.